دانلود برنامه و بازی اندروید

تالاب هامون

خلاصه ویژگیهای تالاب های بین المللی هامون

ویژگی

توضیح

نام

دریاچه (تالاب) هامون نام امروزی آن و کانسویا،کیانسی، بندهش، کانفسه، زریه، زریه کیانسی، اوشیدا، زره و هامون دشت برخی از نامهای تاریخی آن می‏باشند.

موقعیت

هامون مجموعه تالابی وسیعی است که در محدوده 60درجه و39 دقیقه تا 61درجه و 35 دقیقه طول شرقی و 31 درجه و 15 دقیقه تا 31 درجه و 32 دقیقه عرض شمالی واقع می‏باشد. هامون پوزک با مساحت 419 کیلومتر مربع در موقعیت جغرافیایی طول 61 درجه و 50 دقیقه و عرض 31 درجه و 45 دقیقه، هامون صابری با مساحت1029 کیلومتر مربع در موقعیت جغرافیایی طول 61 درجه و 35 دقیقه و عرض 31 درجه و 15 دقیقه و هامون هیرمند با مساحت 411 کیلومتر مربع در موقعیت جغرافیایی طول 61 درجه و 27 دقیقه و عرض 30 درجه و 50 دقیقه سه بخش مهم هامون را تشکیل می دهند

مساحت تالاب

هامون مشتمل بر دریاچه، برکه­ ها و باتلاق‌هایی است که سطح آن مرتباً در حال نوسان و تغییر است. وسعت آن در شرایط حداکثر آبگیری حدود 5700 کیلومتر مربع و دامنه عمقی آن بین 1تا 7 متر است.

مساحت حوضه آبریز

وسعت کل کاسه سیستان 370000 کیلومتر مربع است. از این رقم حدود 10 درصد آن در ایران، حدود 4 درصد در پاکستان و بقیه در افغانستان واقع است. از شیبهای تند کناره غربی کاسه سیستان، چند رودخانه فصلی به سمت هامونها جاری است اما عمده روان‌آبها از شرق کاسه سیستان و معمولا حوضه رودخانه هیرمند جاری می­شود. به طور کلی حوزه‌های آبریز کاسه سیستان را می‏توان 3 بخش حوزه­های آبریز رودخانه هیرمند (واقع در افغانستان و پاکستان)،حوزه­های آبریز رودخانه­های شمال و شمال شرقی هامونها (واقع در افغانستان و ایران) و نهایتا حوزه آبریز غرب هامونها (واقع در ایران) تقسیم کرد

ارتفاع

ارتفاع متوسط 475 متر بالاتر از سطح دریاست بطوریکه هامون پوزک در ارتفاع5/476، هامون صابری در بلندی حدود475 متر و هامون هیرمند در ارتفاع حدود470 متر از سطح دریا قرار دارند.

موقعیت مدیریتی

مديريت این منطقه تحت نظر اداره كل حفاظت محيط‌زيست استان سیستان و بلوچستان مي‌باشد.

وضعیت حفاظتی

این تالاب با توجه به بند الف ماده 3 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست موضوع مصوبه شماره 8 مورخ 18/12/1342 شورای عالی شکاربانی و نظارت بر صید، منطقه حفاظت شده اعلام گردید و در تاریخ 11/1/1386 به پناهگاه حیات وحش هامون ارتقاء درجه یافت

موقعیت بین المللی

بخشي از اين تالاب پهناور با عنوان تالاب بين‌المللي هامون به وسعت 50  هزار هكتار در تاريخ 23/6/1975 با شماره 21R007 با عنوان "هامون صابری و هامون هیرمند" و بخشی با وسعت 10 هزار هکتار در همان تاریخ با عنوان "انتهای جنوبی هامون پوزک" با شماره 21R009 در کنوانسيون بين­المللی رامسر به ثبت رسيده است

مالکیت اراضی تالاب

به جز بخش اندکی که مستثنیات اشخاص می‏باشد، مالکیت آن متعلق به دولت است.

کاربری اراضی

عمدتا کابری دریاچه، نیزار(محل چرای گاو و برداشت نی توسط گاوداران)، همچنین مراتع مورد تعلیف گوسفند می‏باشد.سراسر تالاب بصورت سامانهای عرفی محل صید ماهی و بخش اندکی نیز کشاورزی است.

منابع اصلی آب

مهمترین منبع تامین اب تالاب رودخانه هیرمند می‏باشد که متوسط آبدهی سالانه آن در سالهای نرمال حدود 6 میلیارد متر مکعب است و به همراه رودخانه ‏های خاشرود،خوسپاس و فراه رود از افغانستان سرچشمه می گیرد. رودخانه‏های شور، حسین آباد و بندان نیز از ارتفاعات داخلی سرچشمه می گیرندنیز به هامون می ریزند که آبدهی ناچیزی دارند.

نوع تالاب رامسر

سیستم دریاچه ای (لاکوسترین)، ماندابی(پالوسترین)

پوشش گیاهی عمده

نی (Phragmetes australis)، لویی (Thypha minima)، بونی (Aeluropus lagopoides)،

چمن شورساحلی (Aeluropus littoralis)،گز (Tamarix ramosissima

اویارسلام (Cyperus rotundus)،جگن (Cyperus longus)

گونه‏های مهم جانوری

محل زیست 7 گونه ماهی از جمله ماهی هامون (Schizothorax zarudnyi) و کپور معمولی

(Cyprinus carpio) از مهمترین پرندگان آبزی بومی تالاب گونه چنگر (Fulica atra) و خشکی زی دراج (Francolinus francolinus) و هوبره  (Chlamydotis undulata) را می‏توان نام برد. 43 گونه پستاندار از 15 خانواده در هامون زیست می کنند.خدنگ از پستانداران بارز بومی است. درگذشته ( 30 سال پیش) حتی زیستگاه گراز وحشی نیز بوده است.دوزیستان(وزغ و قورباغه)و خزندگان(انواع مارها) نیز فراوانی زیادی دارند.

مهمترین ارزش های اکولوژیک

محل زیست جنس های مختلفی از فیتو یلانکتونها و زئوپلانکتون ها و جلبکهای آبی مقاوم، محل رویش گونه‏های مختاف آبزی و کنار آبزی همچنین محل زیست ماهیان زیادی است. علاوه بر زیستگاه پرندگان بومی زمستانگذرانی هزاران قطعه پرنده مهاجر سرزمین های شمالی(سیبری) در این تالاب می‏باشد.

تولیدات تالاب

ماهی، علوفه( نی، اویارسلام،جگن،بونی) گیاهان دارویی، چوب (بادشکن و هیزم) و درمنطقه کشاورزی گندم،جو، سورگوم و خربزه است.

کارکردهای تالاب

تامین زیستگاه حیات وحش و تنوع زیستی،منظره و چشم انداز، تعدیل اقلیم،جلوگیری از ورود ماسه و گرد و غبار به مناطق مسکونی، محل برداشت علوفه و استفاده بعنوان مرتع، محل صید ماهی و محل گردشگری.

خدمات

صید ماهی، برداشت علوفه، تفریح و تفرج ، تحقیقات علمی و پژوهشی، ارزش های فرهنگی و سنتی

تغییرات عمده اکولوژیک

ورود ماهی آمور در اوایل دهه 60 باعث از بین رفتن بیش از 90 درصد نیزارهای هامون گردید که نیمی از آن مجددا بصورت مصنوعی احیا شد. زمستان سال 62 سطح تالاب به طور کامل یخ زده و باعث تلف شدن شمار زیادی دام و انسان(ساکنان تختک ها) شد. سیل سال 69 و 70 باعث ورود بیش از 13 میلیارد آب به منطقه و حداکثر آبگیری تالاب گردید. تخریب سرریز طبیعی تالاب در ایام سیل باعث خروج آب و ایجاد آبکندهای عمیق در هامون هیرمند شد. خشکسالی های دوره ای باعث نوسانات زیاد آب گردیده بطوریکه تالاب در یکصد سال اخیر حداقل سه بار به طور کامل خشکیده است بویژه خشکسالی بعد از سال 1377 که هنوز هم ادامه دارد بستر تالاب را به محلی برای تولید ریزگرد تبدیل کرده است.

 

 

دعوت به همکاری

دعوت به همکاری

بسته ابزاری بکارگیری رویکرد زیست بومی در مدیریت جامع تالابها

بسته ابزاری بکارگیری رویکرد زیست بومی در مدیریت جامع تالابها